De Elon Musk van de solarboten

16.05.2018

Er rijden meer dan een miljard auto's op de wereld. Het energieverbruik is daardoor astronomisch. Dat geldt ook voor de scheepvaart. Het kost al snel enkele miljoenen euro's om een containerschip van brandstof te voorzien. Zou dit goedkoper kunnen? Dat is moeilijk te zeggen. Maar het kan wel op een meer milieuvriendelijke manier worden gedaan - met klimaatneutrale schepen. Falk Viczian is natuurkundige en pionier op het gebied van solarboten, en droomt ook van een grotere energie-efficiëntie. Maar hoe kan het leven aan boord van een schip op een duurzame manier worden vormgegeven?

Het aantal is indrukwekkend. Volgens de Federal Environment Agency vervoeren ongeveer 40.000 koopvaardijschepen goederen over zee – elke dag opnieuw. Ze verbranden fossiele brandstoffen, stoten ongefilterde uitlaatgassen uit in het water en het ontwerp van de schepen heeft een negatieve invloed op het leven in de zee. Een alternatief zouden hybride boten en boten op zonne-energie kunnen zijn. Het zal echter nog vele jaren duren voordat dit is bereikt. Falk Viczian weet dat ook. In 2013 ging de droom van de natuurkundige om onafhankelijk te wonen en onderzoek te doen op het water in vervulling – met een boot op zonne-energie.

“Deze droom is nu een passie geworden. Ik wil niet alleen op het water wonen, maar ook de boot met zonne-energie aandrijven,” zegt Viczian. “Daarom heb ik ook in 2014 het “Falk Viczian Solarboot-Projekte GmbH” opgezet. Samen met partners uit de wetenschappelijke wereld onderzoeken we nu hoe zonne-energie ook in de scheepvaart kan worden gebruikt.”

En het team heeft nog veel werk voor de boeg. De eigen woonboten van de organisatie, die op zonne-energie werken, laten dat ook zien. In landen als Duitsland is er bijvoorbeeld niet altijd voldoende zonlicht om de motoren aan te drijven. Daarom combineren sommige boten al zonne- en hybride energie. Toch kunnen deze schepen voor langere reizen niet volledig zonder dieselgeneratoren. Maar zelfs dat is absoluut duurzamer.

zonneboot Solarwave
Genieten van de zon: De solarboot SolarWave in de Ionische zee bij Griekenland.

 

Water – de grootste energieopslag ter wereld

Afgezien van de aandrijving van het schip zijn de grootste uitdagingen de verwarming en airconditioning aan boord. “Het water doet min of meer dienst als grote opslagplaats voor energie. Met warmtepompen kan deze energieopslag worden gebruikt om de boot in de winter te verwarmen en in de zomer efficiënt te koelen,” legt de solarbotenpionier uit. “We werken nu bijvoorbeeld al met speciale raamisolatie op de woonboten op zonne-energie.” Om extra energie te verkrijgen, heeft de solarboot “CruisingHome” van Viczian in de Medienhafen in Düsseldorf momenteel ook een op olie gestookte centrale verwarming en een houtkachel, en is de boot soms aangesloten op het elektriciteitsnet. De boot is daarmee een promotie voor duurzaam leven – op en naast het water. Viczian maakt ook een soort promotie- en educatieve rondreis door Griekenland. Daar kan zijn tweede solarboot “SolarWave” volledig op zonne-energie functioneren, gedurende de hele zomer van zes maanden. En er is nog iets anders beter dan in Düsseldorf. “De waterkwaliteit en het weer zijn gewoonweg fantastisch,” zegt Viczian.