Efficiënter door transparantie

21.11.2016

Om van de energierevolutie een succes te maken is het belangrijk dat Duitsland nog efficiënter omgaat met zijn energie. De Duitse regering heeft daarom verschillende maatregelen getroffen om het basisverbruik van energie te verlagen. Met deze maatregelen wordt echter grotendeels voorbijgegaan aan de bijdrage van de consument. Het internationale adviesbureau Ecofys onderzocht het besparingseffect wanneer huurders tussentijds inzicht krijgen in hun energieverbruik. Het resultaat: deze maatregel heeft een aanzienlijk potentieel en is commercieel gezien vrijwel altijd interessant.

Hoeveel warmte hebben we verbruikt en wanneer? Als je dit weet kun je je verbruikgedrag aanpassen en efficiënter omgaan met energie. Tussentijdse informatie over het energieverbruik in meergezinswoningen geeft antwoord op deze vraag. Het is gebaseerd op het volgende principe: in aanvulling op hun jaarlijkse warmterekening krijgen huurders maandelijks een overzicht van hun warmteverbruik en de daaraan gerelateerde kosten. De resultaten van het onderzoek van Ecofys tonen aan dat deze maatregel effectief is in circa 9 tot 10 van de gevallen (met een aangenomen verbruiksafname van 5 procent). Dit zou tegen 2020 een besparing op kunnen leveren van 77 PJ* van het energieverbruik van de eindgebruiker.

Aangezien in Duitsland al in 50 procent van de meersgezinswoningen gebruik wordt gemaakt van digitale technologie, kan de maatregel nu al ingevoerd worden als onderdeel van de tussentijdse metingen. Bovendien is de Duitse regering van plan om het warmteverbruik vast te leggen met behulp van zogenaamde Smart Meters. Ook op deze manier is het mogelijk tussentijdse verbruiksinformatie te verkrijgen. Overstappen op deze slimme meettechnologie zal echter tot 2020 niet verplicht zijn. Bovendien zal die verplichting alleen maar gelden voor huishoudens die jaarlijks tussen de 6.000 en 10.000 kWh verbruiken. Vrijwillig overstappen is natuurlijk nu al mogelijk.

Wat is een submeter?

Door middel van submeters wordt het warmteverbruik van individuele gebruikers in appartementengebouwen gemeten en gefactureerd. Dit betekent dat elk huishouden enkel betaalt voor de energie die het daadwerkelijk heeft verbruikt.

Wat is een Slimme Meter?

Een „Slimme Meter“ is iets anders. „Slimme“ meters worden in eerste instantie gebruikt voor het digitaal en realtime verzamelen van gegevens over stroomverbruik.

Huurders hebben al profijt van kleine besparingen

Het adviesbureau Ecofys wilde in de eerste plaats weten of tussentijds inzicht in verbruiksinformatie voor de consument financieel interessant zou zijn, of dat het juist een extra belasting zou zijn voor het huishouden. Hiervoor werden referentiegebouwen uit zeven bouwperioden (oude gebouwen van voor 1978 tot nieuwe gebouwen) met elk vier energieleveranciers (aardgas, olie, stadsverwarming en elektriciteit) vergeleken in het kader van een rentabiliteitsonderzoek. Er werd gebruikgemaakt van gegevens van ista over het respectievelijke energieverbruik en de daaraan verbonden kosten.

„Tussentijds inzicht in energieverbruik is al voor een overgrote meerderheid financieel voordelig, met besparingen van 5 procent.“

Hieruit blijkt: een overgrote meerderheid bespaart al 5 procent bij tussentijds inzicht in het energieverbruik. Met circa 30 euro per jaar per appartement is deze maatregel financieel interessant of in ieder geval kostenneutraal voor 87 procent van de huurders. Dit levert tegen 2020 een besparing op van 77 PJ* op de eindafrekening. Voor de consument is dat economisch haalbaar. Wanneer de kosten worden verlaagd tot 20 euro per jaar, dan kunnen bijna alle huurders profijt hebben van de verbruiksinformatie en kan zelfs 85 PJ* worden bespaard op de eindafrekening, zonder extra kosten.

De economische haalbaarheid van tussentijds inzicht in verbruiksinformatie met een geschatte besparing van 5%

De verwachte kosten worden aanzienlijk meer beïnvloed wanneer de maatregel een energiebesparing oplevert van slechts 3 procent. Het is zelden financieel voordelig wanneer huishoudens 30 euro per jaar betalen. Maar extra jaarlijkse kosten tot 10 euro zijn voor de gebruiker beter te overzien. De meerderheid van de huurders (82 procent) profiteert van deze maatregel bij een investering van slechts 20 euro per jaar en wooneenheid.

Snelle invoering met submeters

Hoe kan het enorme besparingspotentieel van tussentijds inzicht in verbruiksinformatie zo snel mogelijk worden gerealiseerd? Wat is effectiever, een submeter of een Slimme Meter? Om deze vragen te beantwoorden, berekende Ecofys de energiebesparing van de eindgebruiker tot 2030 voor verwarming en heet water met zowel een submeter als een Slimmer Meter. Het uitgangspunt was een verbruiksafname van 5 procent. Tegelijkertijd werd er rekening gehouden met de marktpenetratie van relevante technologieën in de komende jaren.

Hier zien we dat submeters direct energiebesparingen opleveren. Tegenwoordig is in 50 procent van de Duitse meergezinswoningen namelijk al de nodige digitale technologie aanwezig. Het energieverbruik in Duitsland zou tegen 2017 kunnen worden verlaagd met 20 PJ*. Bovendien wordt technologie op de energiemarkt steeds belangrijker. Via submeters alleen al lopen mogelijke besparingen op tot 89 PJ* tegen het jaar 2020.

„Meer transparantie in energieverbruik geeft huurders de mogelijkheid actief te besparen op hun jaarlijkse verbruik. Hiermee kunnen huurders bijdragen aan een succesvolle ommekeer op het gebied van energieverbruik en kunnen eigenaren de aantrekkelijkheid van hun panden te verbeteren.“

De Slimme Meter wordt echter pas vanaf 2020 uitgerold. Het tussentijds verkrijgen van verbruiksinformatie via zowel submeters als Slimme Meters kan daarom pas vanaf dat moment ingevoerd worden. Om deze reden heeft Ecofys de besparingen berekend tot 2030. In 2030 zou er 3 PJ* aan energie kunnen worden bespaard voor eengezinswoningen, alleen al met Slimme Meters. Nog een extra 12 PJ* voor meergezinswoningen, via submeters of Slimme Meters. Submeters hebben het grootste besparingspotentieel met 19 PJ*. Er zou met deze maatregel totaal 34 PJ* op de eindafrekeningen worden bespaard.

De mogelijkheden van transparantie in energieverbruik

Meer transparantie in energieverbruik helpt huurders om actief het eindverbruik van energie te verminderen en hiermee bij te dragen aan een succesvolle ommekeer op het gebied van energieverbruik. Daarnaast geeft het eigenaren de kans de aantrekkelijkheid van hun panden te verbeteren. Tussentijds inzicht in verbruiksinformatie voor huurders betaalt zich al terug met kleine besparingen van 5 procent. Bovendien kan het direct worden ingevoerd via submeters. Zelfs na de introductie van Slimme Meters in 2020, zou met deze maatregel meer bespaard worden op het energieverbruik. Submeters kunnen al een eerste goede stap zijn om informatie over het energiegebruik op een snelle en begrijpelijke manier tussentijds inzichtelijk te maken.

Ook andere onderzoeken benadrukken het nog veel grotere besparingspotentieel van tussentijds inzicht in het energieverbruik. Een voorbeeld is de proefregeling „Geldbesparing door slim te verwarmen“ die op het moment wordt ingevoerd door de Duitse energiemaatschappij. Naar aanleiding van deze proefregeling is het de geïnformeerde deelnemers gelukt om hun warmteverbruik te verlagen met gemiddeld 9 procent. Deze maatregelen zouden dus in de praktijk nog effectiever kunnen zijn.

*3.6 Petajoule komt overeen met 1.000.000 MWh



picture credits: ista, grasundsterne