calendar 19.10. 2017

"Energie-efficiëntie Eerst"

Met het motto "Energie-efficiëntie Eerst" bepaalt de EU een belangrijke formule voor de energietransitie in 2030. Het is te vinden in een omvangrijk pakket wetgeving genaamd "Schone energie voor alle Europeanen" dat in totaal uit acht richtlijnen en verordeningen bestaat. Momenteel bevindt dit zich in het raadplegingsproces van de EU, en het zou in 2018 vastgesteld moeten zijn.


Een artikel van Susanne Ehlerding


In de ontwerprichtlijn Energie-efficiëntie heeft de Europese Commissie een bindende energie-efficiëntiedoelstelling van 30% in 2030 vastgesteld. “Ik ben bijzonder trots op deze doelstelling, omdat deze ons minder afhankelijk zal maken van het invoeren van energie, banen zal scheppen en de uitstoot meer zal beperken,” zegt Arias Cañete, Eurocommissaris voor klimaatmaatregelen en energie.

Energiebeheer betekent rekening houden met energie-efficiëntie

“Energie-efficiëntie Eerst” gaat verder dan alleen maar energiebesparing. “Het betekent rekening houden met het potentieel voor energie-efficiëntie bij alle politieke beslissingen en bij alle investeringen in het energiesysteem,” zegt Edith Bayer van het project voor steun aan regelgevende instanties, dat de energiemarkten in China, India, Europa en de Verenigde State and the USA observeert.

Vorig jaar schreef Bayer drie rapporten over het onderwerp “Energie-efficiëntie Eerst”: Toezicht op Efficiëntie Eerst: Planning, Financiën en Levering. Tien activiteiten die de Europese Commissie moet nemen en Energie Efficiëntie Eerst: Een nieuwe zienswijze voor het Europese Energie Systeem. Efficiëntie Eerst: Van theorie naar praktijk: Voorbeelden uit heel Europa verscheen als laatste.

Bayer’s belangrijkste bevinding: “We moeten energie-efficiëntie behandelen als een hulpbron,” zei ze tegen het netwerk “Emerging Leaders in Environmental and Energy Policy” in een interview. Hierin verklaart ze eveneens de motivatie voor dit rapport over voorbeelden uit het echte leven. Bij hun eerdere werk liepen Bayer en haar co-auteurs steeds tegen hetzelfde probleem aan: mensen zeiden wel dat ze energie-efficiëntie als principe begrepen, maar ze begrepen niet wat prioritering betekende zoals geïmpliceerd door de term “Energie-efficiëntie Eerst”.

Energie-efficiëntie door aanpassing

Een van de beste voorbeelden die zij vonden was tevens een van de oudste: aan het begin van de jaren 90 zag Manweb, een elektriciteitsbedrijf uit Wales, zich geconfronteerd met het vooruitzicht een nieuw substation voor de stad Holyhead te moeten bouwen. De vraag naar elektriciteit in Holyhead nam voortdurend toe. Manweb probeerde de bouw van het substation te voorkomen en investeerde in energie-efficiëntiemaatregelen als energiezuinige lampen, gratis energieaudits voor commerciële en industriële klanten en het isoleren van warmwaterapparatuur om de pieken in de vraag te verminderen. Uiteindelijk was er dankzij de afname van de vraag tijdens de piekuren met 10% geen behoefte meer aan het substation. Natuurlijk kostte het efficiëntieprogramma ook geld, maar Manweb behaalde een netto kostenbesparing van 350.000 Britse ponden.

 

journalisten rij

 

Zijn de gestelde efficiëntiedoelen correct?

Edith Bayer plaatst wel enige kanttekeningen bij de verordeningen in het winter pakket. Ze zegt dat de verordeningen onvoldoende in detail aangeven hoe “Energie-efficiëntie Eerst” geïmplementeerd dient te worden: “Vraagrespons wordt amper genoemd, er is te weinig nagedacht over verbeteringen bij bestaande bouw en over hoe de voortgang gerapporteerd dient te worden,” zegt zij.
De consultants van Ecofys zien ook nog steeds veel ruimte voor verbetering en hebben voorstellen gedaan. Zo bepleit Ecofys een energie-efficiëntiesdoelstelling voor 2030 van 40% in plaats van 30%. De kosten voor adequate energiebesparende maatregelen zouden – in tegenstelling tot de inschatting van de Europese Commissie – zeker kunnen worden terugverdiend.
Het getouwtrek over de besparingsdoelstellingen gaat momenteel echter de andere kant op – naar beneden. Er liggen eisen op tafel om het jaarlijkse energiebesparingsdoel, dat nu reeds van toepassing is en bevestigd wordt in het winterpakket, van 1,5% naar 1,4% te verlagen, meldt Dora Petroula van het Climate Action Network. Het netwerk heeft als kritiek dat, als gevolg van de vele lacunes, de doelstelling in feite niet meer dan 0,75% per jaar is.

“We hebben voorvechters nodig die voorkomen dat de besparingsverplichting helemaal verwatert,” eist Dora Petroula. “Er bestaat een groot risico dat, gezien de controverse over hete hangijzers als het ontwerp van de elektricteitsmarkt, de effciëntiedoelen tussen wal en schip kunnen belanden,” zegt Edith Bayer. “We hebben nog een lange weg te gaan voordat “Energie-efficiëntie Eerst” echt een concept is dat leeft.”