calendar 24.10. 2016

Interview met pionier Bertrand Piccard

Bertrand Piccard is ontdekkingsreiziger, visionair en wil het leven op aarde verbeteren. Toen hij 15 jaar geleden begon met het realiseren van zijn idee om in een vliegtuig op zonne-energie rond de wereld te vliegen zeiden velen dat hij niet goed bij zijn hoofd was. Voor hem was dat de grootste stimulans. Pioniers zijn mensen die weten dat het onmogelijke vaak toch mogelijk is.

Bertrand Piccard is in 15 maanden rond de wereld gevlogen met zijn partner André Borschberg – zonder één druppel kerosine, alleen op zonne-energie. Een sensatie. Beiden hielden 15 jaar lang volhardend vast aan hun droom en hebben enorm veel weerstand moeten overwinnen. Ook hebben ze met een aantal tegenslagen te maken gehad. Zo zijn de 72-meter lange vleugels door een scheepsbouwer gebouwd nadat een vliegtuigbouwer te kennen had gegeven dat het een onmogelijke opdracht was. Maar nooit hebben ze aan hun plan getwijfeld, of het opgegeven. INSIDEista ontmoette Bertrand Piccard op het congres van de Franse sociale woningbouwvereniging Union Sociale Habitate (USH) in Nantes, en sprak met hem over zijn droom.

Meneer Piccard, samen met André Borschberg werkte en schaafde u 15 jaar lang aan uw project om rond de wereld te vliegen in een vliegtuig op zonne-energie, de Solar Impulse. Wees eens eerlijk: hoeveel mensen hebben u gedurende die periode verteld dat u niet goed bij uw hoofd was?

Heel veel mensen, vooral specialisten uit de luchtvaartindustrie. Experts zijn vaak bijzonder goed op hun vakgebied en reproduceren vaak alleen wat ze geleerd hebben. Op die manier vergeten ze buiten de kaders te denken. Vaak zijn ze niet innovatief en ontbreekt het hen aan creativiteit. Voor dit project heb je onconventionele denkers nodig. Mensen die geloven in wat ze doen. En die hebben we gevonden – buiten de luchtvaartindustrie. Uiteindelijk werkten er meer dan 150 mensen aan het project – ingenieurs, technici, mission controllers, koks, planners, communicatiespecialisten, filmspecialisten, logistiekspecialisten en veel, heel veel anderen.

“2001: A Space Odyssey” of Jules Verne’s “Reis om de Wereld in 80 Dagen”: Wat heeft u geïnspireerd tot dit idee?

Een van de dingen die daarbij een rol spelen is een traditie van wetenschappelijk onderzoek in mijn familie: mijn grootvader Auguste Piccard was de eerste mens in de stratosfeer en mijn vader, Jacques Piccard, was oceanograaf die de diepste diepten van de oceanen heeft bereikt. Door hen heb ik, toen ik jong was, een groot aantal ontdekkingsreizigers en astronauten ontmoet die me hebben geïnspireerd. Tijdens het American Space Program woonde ik in de VS en sprak ik met knappe koppen als Wernher von Braun en Charles Lindbergh. Zij hebben me laten zien hoeveel het leven te bieden heeft door het te onderzoeken en niet bang te zijn om risico’s te nemen. Toen ik 12 jaar was wist ik al dat dat het leven was dat ik wilde leven.

„Mijn grootvader Auguste Piccard was de eerste mens in de stratosfeer en mijn vader Jacques Piccard was oceanograaf die de diepste diepten van de oceanen heeft bereikt.”

U heeft het onmogelijke nu mogelijk gemaakt en bent rond de wereld gevlogen op schone energie. Door wie bent u tegen uw verwachting in gefeliciteerd?

Door de CEO van een groot bedrijf – waarvan ik u de naam niet vertel. Hij wilde niet met ons samenwerken omdat hij niet in ons en ons plan geloofde. Ik ontmoette hem kort geleden en hij vertelde me hoe dom hij was geweest om indertijd niet met ons in zee te gaan. Mensen die niet in ons geloofden moesten achteraf toegeven dat ze het fout hadden. Dat zijn momenten die het succes van ons project nog meer benadrukken.

a14_piccard_collage
Na de oversteek van de Atlantische Oceaan landen de trotse piloten in Sevilla. De 16e van in totaal 18 etappes zit er op.

Het duurde meer dan 15 maanden om rond de wereld vliegen. André Borschberg en u vlogen om beurten, waarbij jullie na iedere etappe van plaats verwisselden. Waar denk je aan als je alleen in de cockpit bent?

Toen ik alleen in de cockpit zat voelde het of ik in een sciencefictionfilm zat. Het vliegtuig is absoluut uniek. In de hele wereld is er geen ander in zijn soort. En het blijft altijd vliegen, zonder brandstof – als dat geen sciencefiction is dan weet ik niet wat wél sciencefiction is. Maar het is sciencefiction van nu – niet van de toekomst. Ik keek naar de zon, naar mijn vier zilverkleurige propellers en dacht bij mezelf: ‘Dit is gewoon fantastisch’.

Is er een moment dat in het bijzonder is blijven hangen?

Er waren veel geweldige momenten maar één speciaal moment was toen ik live met Ban Ki-moon mocht praten. Hij was op het VN-hoofdkwartier in New York met 175 staatshoofden bijeen om het Akkoord van Parijs te ondertekenen. En ik kon live vanuit de cockpit van de Solar Impulse met hem praten. Op dat moment realiseerde ik me: wauw, Solar Impulse is nu echt bezig met het bereiken van het doel dat ik aan het begin van dit project voor ogen had. En niet alleen als avontuur of een poging een record te verbeteren maar als iets met verstrekkende betekenis voor de wereldwijd besparing van energie.

De reactie van de media op uw succes was enorm. Wat denkt u dat de gevolgen zijn op de lange termijn? Bijvoorbeeld voor internationale vliegreizen?

Mijn doel is het stimuleren van deze schone technologieën voor gebruik op de grond en het dagelijks leven. De luchtvaart is slechts verantwoordelijk voor 5 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot – dat is niet veel. Het is de 95 procent op de grond die echt impact heeft. Dát gebruik moeten we verminderen: de uitstoot door verkeer, woningbouw en industriële processen. De helft van de huidige CO2-emissies is afkomstig van inefficiënte systemen. Als we zeggen dat het niet mogelijk is om de CO2-uitstoot terug te dringen, dan is dat gewoon niet waar. Eigenlijk hoeven we alleen de oude systemen te vervangen door moderne, schone technologieën: met warmte-isolatie, ledverlichting, warmtemeters voor individuele consumptie, zoals ista dat doet, slimme elektriciteitsnetten en warmtepompen.

„De helft van de huidige CO2-emissies is afkomstig van inefficiënte systemen. Als we zeggen dat het niet mogelijk is om de CO2-uitstoot terug te dringen is dat gewoon niet waar.”

Kunnen wij als individuen door klimaatvriendelijk gedrag überhaupt invloed hebben? Mondiaal gezien vertoont het verbruik van energie immers een stijgende in plaats van een dalende trend.

Het moet meer zijn dan gedrag. Gedrag alleen is niet genoeg. Iedereen kan iets doen, maar daar zijn wel schone technologieën voor nodig. De motoren van Solar Impulse zijn 97 procent energiezuinig. Om een vergelijking te geven: de motor van een auto is 27 procent energiezuinig. Zo kun je precies zien waar we moeten beginnen. Elektrische en hybride auto’s zouden de toekomst moeten zijn. Huizen zouden niet meer verwarmd moeten worden met gas. Het enige is dat het rendabel moet zijn voor de eindgebruiker. En dat is het juist: Ik heb het dak van mijn huis geïsoleerd en een warmtepomp geïnstalleerd. En daardoor zijn mijn jaarlijkse stookkosten met een derde gedaald.

U wilt de World Alliance for Clean Technologies opzetten – wie moeten daar onderdeel van uit maken en wat is precies het doel?

Iedereen die iets te maken heeft met schone energiebronnen kan lid worden. De Solar Impulse Foundation en haar sponsors bieden deze organisatie al hun diensten aan. Als je – zoals ista – actief bent op dit gebied, kun je onderdeel worden van deze alliantie. Het lidmaatschap is gratis. Het doel is het bieden van een platform voor communicatie en het uitwisselen van ideeën, zowel tussen de leden onderling als met media en overheden. Op deze manier wil ik verenigingen, startups en bedrijven ondersteunen.

Waar haalt u al uw persoonlijke energie uit?

Uit mijn passie om de wereld te verkennen en te ontdekken. Maar ook om manieren te onderzoeken om balans en rust in mezelf te vinden. Het is heel vermoeiend om alleen in je hoofd te leven. Als je je bewust bent van jezelf in je lichaam krijg je heel veel energie. Dit heb ik geleerd door hypnosetechnieken en door veel boeken te lezen. Mijn moeder heeft me ook veel uitgelegd. Zij was erg geïnteresseerd in oosterse spiritualiteit en heeft me veel geleerd.

Op het congres van Union Sociale Habitate (USH), de Franse sociale woningbouwvereniging, signeerde Bertrand Piccard op de ista-stand zijn laatste boek en nam hij de tijd voor een interview met INSIDEista.

Kunt u nog een paar woorden over ista zeggen?

De benadering van ista staat mij wel aan omdat het precies is wat ik mensen wil leren en wil doorgeven. ista vermindert het energieverbruik met moderne technologieën waardoor het rendabel is en tegelijkertijd de kwaliteit van leven verbetert. Als we het energieverbruik van een huishouden kunnen verlagen door verbruiksafhankelijk af te rekenen is dat een win-winsituatie. Hetzelfde geldt voor ledverlichting, verwarming, warmte-isolatie en elektrische mobiliteit.



Picture credits: grasundsterne, ista, Solar Impulse