calendar 19.12. 2016

Temperatura i emocje

"Najbardziej efektywnym źródłem energii w naszym życiu jest i zwasze będzie ludzkie ciepło," mówi austriacki poeta Ernst Ferstl – i dlatego też stawia sprawę jasno: gorąco i ciepło to nie tylko technicznie mierzone temperatury. Ale również emocje. Mówimy o ciepłej atmosferze w pracy i o ciepłym, serdecznym nastawieniu do kogoś, przekonujemy się do czegoś lub meblujemy i dekorujemy nasze domy przy użyciu ciepłych kolorów. Jak powstają te różne aspekty gorąca i ciepła, co one oznaczają?

Z punktu widzenia nauki właściwie nie ma czegoś takiego jak ciepłe nastawienie, serdeczność. Helmut Wicht, biolog i wykładowca z zakresu anatomii na Uniwersytecie Goethego we Frankfurcie nad Menem stwierdza całkiem jasno: emocje powstają w mózgu, a nie w mięsniu sercowym. A dokładnie: w jądrze półleżącym, będącym częścią układu nagrody i motywacji w naszym mózgu. To właśnie tutaj powstaje uczucie szczęścia. Również pojęcie mówiące o tym, że widzimy za pomocą naszych oczu nie jest całkowicie poprawne. Ponieważ aby dostrzec nasze otoczenie nie potrzebujemy tylko naszych oczu, ale przede wszystkim naszego mózgu. Na przykład, tylko w naszym mózgu kolor jest rozpoznawany i tam nadawane jest mu znaczenie – to znaczy, odbierany jest on jako ciepły lub zimny.

Kolory i ich wpływ

Od ciepłego do zimnego spectrum – kolory wpływają na nasz nastrój, uczucia i wrażliwość na gorąco.
Czerwony

x00_waerme_icons_rotpobudza ciśnienie krwi i tworzy uczucie ciepła – projektanci wnętrz zalecają oszczędność w stosowaniu czerwonych akcentów kolorystycznych.

Pomarańczowy

x00_waerme_icon_orangew psychologii uważa się, że podnosi na duchu i stymuluje.

Żółty

x00_waerme_icon_gelbrównież ma stymulujący wpływ i nadaje się do stosowania w jadalniach i pokojach dziennych.

Fioletowy

x00_waerme_icons_lilaoznacza duchowość lub mistyczność. Dla ludzi religijnych jest kolorem oznaczającym refleksję, pokutę, kontemplację i nawrócenie.

Niebieski

x00_waerme_icons_blaujako chłodny kolor wpływa uspokajająco, ale może sprawić, że wrażliwe osoby po prostu zadrżą.

Zielony

x00_waerme_icons_gruensprzyja koncentracji, pod warunkiem, że nie ma w nim zbyt wiele żółtych odcieni.

 

 

Mieśnie jako podajniki ciepła

To tyle na temat mózgu. Dalsze procesy cieplne również mają miejsce w innych częściach ciała. Na przykład, nasze mięśnie wydzielają do ciała około dwóch trzecich ich energii w postaci ciepła. Jeden interesujący fakt: ponieważ ciało kobiety posiada mniej mięśni niż ciało mężczyzny, kobiety marzną szybciej niż mężczyźni. Również szybciej marzną im stopy. Ponieważ ludzki organizm chce utrzymywać organy wewnętrzne w jamie brzusznej w temperaturze roboczej wynoszącej około 37°C, kiedy się oziębia, przemieszcza on krew znajdującą się w rękach i nogach do środka naszego ciała. Dlatego też piżamy kobiet powinny zakrywać ich ręce i nogi, podczas gdy dla mężczyzn często wystarczy gdy noszą koszulę bez rękawów i krótkie spodenki.

Nie zawsze musi być 20°C

Ale w zasadzie lepiej jest zakładać ciepłe skarpety i położyć dodatkowy koc na łóżku niż ogrzewać zbytnio sypialnię. Jak podaje Ministerstwo Środowiska, 17°C wystraczy w przypadku sypialni.

Ciepłe skarpety są lepsze niż podkręcanie ogrzewania.

W kuchni nie musi być cieplej niż 18°C. Z drugiej strony, w pokoju dziennym powinno być przytulnie ciepło, więc przynajmniej 20°C. „Wzrost temperatury pokojowej o każdy stopien podwyższa rachunek za ogrzewanie, ” ostrzega Ministerstwo. Jednkaże w biurach, gdzie ludzie siedzą przy swoich biurkach przez cały dzień i nie ruszają się za wiele, temperatura może wynosić od 21 do 22°C.

Aromatyczny zapach cynamonu ociepla

Ale co można zrobić kiedy zewnętrzne ogrzewanie nie wystarcza? Breja na drogach, zły nastrój? Nadeszła więc pora na podkręcenie systemu grzewczego znajdującego się w naszym ciele. A jest on zlokalizowany w jamie brzusznej. A dokładniej: podczas trawienia pożywienia produkowane jest ciepło, ponieważ ciało zużywa energię aby przetwarzać substancje pokarmowe znajdujące się w pożywieniu. Medycznym terminem na to jest termogeneza poposiłkowa. Człowiek może przyspieszyć ten proces, na przykład stosując przyprawy, od ziaren anyżu po cynamon. Wiemy, że goździki, wanilia i kminek, imbir i papryka chili wpływają na procesy termogenezy poprzez pobudzanie pewnych hormonów i wpływając na obieg krwi. Nic dziwnego więc, że tego typu przyrawy są często dodawane do naszego jedzenia podczas zimniejszej pogody.

Lekkie włókna

Przemysł odzieżowy również sprawia, że jest nam ciepło. Coraz cześciej wytwarza on lekkie, praktyczne, funkcjonalne włókna, które wspierają równowagę cieplną organizmu. Podczas gdy dawniej ludzie zwykli ubierać się w ciężkie futra, obecnie wskakują w poliester i polipropylen. Polarowe bluzy, pierwotnie stworzone dla ludzi aktywnie spędzających czas na świerzym powietrzu, obecnie rozgrzewają również kanapowych telemaniaków.

Alpaka ogrzewa nawet pięć razy bardziej niż klasyczna, owcza wełna.

Ludzie którzy wolą naturalne włókna noszą puchowe płaszcze, wełnę i jedwab. A gryzące, wełniane swetry w kształcie worka już od dawna należą do przeszłości. Z lekkich materiałów takich jak merynos czy alpaka można zrobić eleganckie, dziane sukienki.  Alpaka ogrzewa nawet pięć razy bardziej niż klasyczna owcza wełna, chociaż jest lżejsza i delikatniejsza. Jej włókna zawierają mikroskopijnej wielkości kieszenie powietrzne i dlatego zapewniają bardzo dobrą izolację.

Odpowiednie włókno na każdą temperaturę

Jedwab

x00_waerme_icon_seideJedwab powinien być wybierany przede wszystkim przez osoby, które bardzo się pocą – i które często marzną. Żadne inne włókno nie reguluje temperatury tak jak jedwab. Włókna sztuczne nigdy nie osiągną takiego połysku jaki ma jedwab.

Futro

x00_waerme_icon_pelzOd eleganckich norek aż po wspaniałe futro gronostaja i wytrzymałe futro nutrii – futra zapewniały ludziom ciepło od tysięcy lat. Z drugiej strony, olbrzymia troska o dobrostan zwierząt przemawia przeciwko ich używaniu. Futro jest również ciężkie i drogie w porównaniu z nowoczesną kurtką.

Pióra

x00_waerme_icons_daunenLudzie, którzy lubią ubierać się w cudze pióra wybierają klasyczną kurtkę z pierza – dosłownie lekka jak pióro alternatywa dla ciężkiej wełny i futra.

Bawełna

x00_waerme_icons_baumwolleBawełna jest chłodnym materiałem. Dlatego też jest odpowiednia dla ubrań na lato.

Polar

x00_waerme_icons_fleeceOsoby, które pocą się nawet zimą noszą lniane spodnie i koszule. Włókno te prawie w ogóle nie ogrzewa. Jest również mocne.

Len

x00_waerme_icons_leinenOsoby, które pocą się nawet zimą noszą lniane spodnie i koszule. Włókno te prawie w ogóle nie ogrzewa. Jest również mocne.

Wełna

x00_waerme_icon_wolleWełna ogrzewa nawet wówczas kiedy jest wilgotna. Osoby, które nie lubią gryzącego uczucia owczej wełny mogą nosić wełnę merynosową lub wełnę z angory. Wełna pochodząca od podobnych do wielbłądów alpak jest wyjątkowo lekka.

Każdy kto pobudzi swoją wewnętrzną elektrociepłownię w taki oto sposób nie będzie musiał więcej tak bardzo podkręcać ogrzewania. W temacie zmian klimatu: w zachodnich, uprzemysłowionych krajach debata na temat globalnego ocieplenia jest ściśle związana z zagadnieniem zużywania energii. Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii ma pomóc przynajmniej ograniczyć globalne ocieplenie. Jednakże zdania ekspertów są podzielone. W 2009 roku brytyjski polityk Nigel Lawson założył Global Warming Policy Foundation (GWPF), która kwestionuje wagę wplywu człowieka na zmianę klimatu. GWPF apeluje o więcej argumentacji, mniej paniki. W momencie gdy naukowcy spierają się, zwyczajny konsument musi zdać się na poezję: słowa poety Ernsta Ferstla na temat ludzkiego ciepła wydają się być najbardziej efektywnym źródłem energii.