Legionellae – niewielkie zarazki w parze

17.07.2017

Wielu ludzi ma podobne codzienne rytuały poranne: mycie się, prysznic, śniadanie, mycie zębów i wyjście do pracy. Niemal nikt nie jest świadom tego, że naraża się na niebezpieczeństo, gwiżdżąc ulubioną piosenkę pod prysznicem.

Niewidzialne patogeny

Bakterie Legionella mogą stać się prawdziwym problemem. Nie jest to jednak powód do paniki. Delikatna para z prysznica lub lekka mgiełka nad powierzchnią wanny z hydromasażem zapewniają idealne warunki dla tych niewidzialnych patogenów, umożliwając im dostanie się do wewnątrz naszego ciała. Bakterie mierzące zaledwie 2 do 6 mikrometrów trafiają do naszego organizmu przez drogi oddechowe. Tam legionella pneumophila może powodować choroby takie jak legionelloza, lepiej znana jako choroba legionistów. Jest to najczęstsza forma legionellozy, a poza objawami grypopodobnymi może prowadzić do zapalenia płuc. Nawiasem mówiąc, nazwa „choroba legionistów” odnosi się do konwencji Legionu Amerykańskiego w Filadelfii w USA, gdzie kilku uczestników zaraziło się chorobą poprzez skażone systemy klimatyzacji. Zazwyczaj najbardziej podatne na zakażenie są przede wszystkim osoby starsze lub osoby z osłabionym układem odpornościowym.

Choroba legionistów jest najczęstszą i najbardziej niebezpieczną formą legionellozy, stanowi 90% przypadków.

Środowisko naturalne

Bakterie Legionella można znaleść na całym świecie, występują one w naturalnych biotopach słodkowodnych. Są również obecne w niewielkich ilościach w wodach gruntowych i wodach powierzchniowych. Mogą one na przykład być obecne w dowolnym jeziorze, gdzie ludzie kąpią się w słoneczne dni. Jednakże w tym przypadku nie musimy martwić się o zakażenie. Bakterie nie mnożą się swobodnie w takich wodach, zwiększają swoją populację poprzez replikację wewnątrzkomórkową w amebozie lub innych organizmach jednokomórkowych.

Rozmnażanie w systemie

Legionella w świetle reflektorów

Bakterie rozmnażają się w dużym tempie w wodzie o temperaturze między 25 a 45 ° Celsjusza i giną w temperaturach od 60 ° Celsjusza w górę. Stojąca woda, znajdująca się na przykład w zbiornikach wodnych lub wodociągach, może tworzyć biofilm, a więc małe siedlisko powodujące wyższe stężenie tych zarazków. W przypadku skażenia legionellą wyspecjalizowana firma musi przeprowadzić spłukiwanie wszystkich punktów poboru, w dłuższym okresie czasu i przy zastosowaniu skomplikowanych procedur wykorzystujących wodę o temperaturze powyżej + 70 ° C, aby pozbyć się bakterii ze sztucznego biotopu. Nie jest możliwe, aby właściciel systemu wodnego przeprowadził te procedury samodzielnie, gdyż standardowe boilery nie posiadają wymaganej pojemności.

Infekcje legionelli w Europie

W Niemczech szacuje się że corocznie do 30 000 osób zaraża się legionellozą. Jednak według danych Instytutu Roberta Kocha, raportowane są tylko nieliczne przypadki – w 2016 r. było to zaledwie 710 przypadków. Jednym z powodów tych drastycznych rozbieżności może być to, że nie każdy pacjent z zapaleniem płuc jest badany na obecność bakterii legionelli. W miesiącach letnich wzrasta liczba zgłoszonych przypadków, co może wiązać się z okresem wakacyjnym, a co za tym idzie zwiększoną liczbą wyjazdów za granicę lub zwiększonym stopniem użytkowania systemów klimatyzacji.

UE jest również świadoma tej kwestii. Dla przykładu, Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób, z siedzibą w Szwecji, zgłosiło w 2015 roku 6,573 zakażeń na 100 000 mieszkańców regionu europejskiego. 881 przypadków zostało zgłoszonych w Niemczech, a 1.556 zakażeń – prawie dwa razy więcej – zarejestrowano we Włoszech.

ista testuje systemy wody pitnej

Ze względu na potencjalne poważne konsekwencje, w Niemczech obowiązuje od 2001 r. obowiązek zgłaszania i testowania dużych systemów ogrzewania wody pitnej. Rozporządzenie w sprawie wody pitnej zostało kilkakrotnie poddane przeglądowi – ostatnio w grudniu 2012 r. Zgodnie z ostatnią wersją, systemy budynków publicznych muszą być sprawdzane co najmniej raz w roku, podczas gdy w budynkach komercyjnych i budynkach mieszkalnych należy wykonywać testy co najmniej co trzy lata. Systemy w budynkach jedno- i dwu- rodzinnych oraz systemy ogrzewania wody pitnej w budynkach mieszkalnych, w których nie wynajmuje się żadnych pomieszczeń nie są liczone jako systemy wielkoskalowe, a zatem nie istnieje w nich obowiązek testów na obecność legionelli. Jeśli jednak chcemy zabezpieczyć się na wszelki wypadek, można przeprowadzić taką analizę wody pitnej na zamówienie.
Dziesięć procent prywatnych systemów wody pitnej testowanych przez ista w ciągu ostatnich pięciu lat przekraczało maksymalne dopuszczalne stężenie legionelli, wynoszące 100 CFU (jednostek tworzących kolonie) na 100 ml wody!

Maksymalne stężenie legionelli w wodzie pitnej wynosi 100 CFU na 100 ml wody!

Obowiązek właściciela budynku

Właściciele budynków mają obowiązek przeprowadzania testów w celu zbadania ewentualnego skażenia legionellą w wynajmowanych pomieszczeniach. Jeśli zostaną przekroczone maksymalne dopuszczalne poziomy, może to nie tylko zagrozić zdrowiu ludzi, ale także spowodować problemy prawne dla właściciela, jako że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wody pitnej zobowiązany jest on do zlecania testów na obecność legionelli. W przypadku skażenia, obniżki czynszu lub wypłaty odszkodowań to najmniejsze zmartwienia. Zaledwie w 2008 roku w Berlinie zdarzył się wypadek śmierci na zapalenie płuc spowodowane bakteriami legionelli. Właściciel został w efekcie tego pozwany o odszkodowanie za ból i cierpienie w wysokości 23 000 euro. Dlatego regularne kontrole nie tylko chronią osobę odpowiedzialną, ale mogą nawet uratować życie. Dzięki analizie wody pitnej ista, takie przekroczenie maksymalnych dopuszczalnych stężeń może być wykryte we wczesnym stadium.

Pobieramy próbki i co dalej?

Ale jak właściwie wykonywana jest analiza wody pitnej? W pierwszym etapie pobierane są próbki z systemu wody pitnej. Są one analizowane i w najlepszym przypadku wolne od bakterii. Jednakże, jeśli obecność bakterii zostanie stwierdzona, należy powiadomić odpowiednie organy. Następnie przeprowadza się dokładniejsze testy. Analizy zagrożeń wskazują przyczyny skażenia, a następnie podejmowane są ostateczne działania w celu wyeliminowania bakterii legionelli.

Analiza wody pitnej w 5 etapach
Analiza wody pitnej w 5 etapach: (1) Pobranie próbki (2) Analiza (3) Powiadomienie (4) Analiza zagrożeń (5) Usuwanie

Dezynfekcja termiczna w temperaturach powyżej 70 ° Celsjusza powinna być wykonywana wyłącznie przez specjalistów. To samo dotyczy tak zwanego procesu chlorowania, w którym cały system jest dezynfekowany chlorem. Gdy system wody pitnej jest wolny od bakterii legionelli, sprawdza się go ponownie i wszystko jest dokumentowane. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wody pitnej wszystkie dokumenty muszą być przechowywane przez 10 lat.

Wczesne wykrywanie źródeł zakażenia

Bakterie legionelli dostają się do naszego organizmu przede wszystkim przez powietrze, którym oddychamy. Używanie pryszniców, a także stosowanie systemów klimatyzacyjnych, może stać się prawdziwym niebezpieczeństwem. Dlatego zaleca się regularne, profesjonalne badania systemów wody pitnej. W końcu powinniśmy móc zacząć dzień, pogwizdując nasze ulubione utwory pod prysznicem bez obaw!

Bildcredits: Shutterstock/SasinParaksa

Bildcredits: Shutterstock/Jordi Prat Puig